Les 3: De evolutie van de mens
geschiedenis · blz. 19–28
1. Prehistorie
- prehistorie = de tijd zonder schrift
- eerste schrift: Sumeriërs, ± 3500 v.C.
- de mens bestaat al 2,5 miljoen jaar → bijna alles is prehistorie
2. De mens is jong
- de aarde: 4,5 miljard jaar oud
- eerste mensachtigen: 7 à 8 miljoen jaar geleden
- eerste mensen: 2,5 miljoen jaar geleden
- als het heelal 1 jaar was: de mens komt pas op 31 december, 5 min voor middernacht
3. Evolutie
- evolutie = de geleidelijke biologische verandering van planten en dieren doorheen miljoenen jaren
- Charles Darwin (19e eeuw): wie het best aangepast is, krijgt de meeste kinderen en geeft zijn kenmerken door
- in zijn tijd niet aanvaard: men nam de Bijbel letterlijk
4. Hoe weten we dit?
- archeoloog = zoekt in de bodem naar resten en sporen
- fossiel = overblijfsel van een plant of dier, bewaard in de bodem
- 2 belangrijkste bronnen: fossielen en werktuigen
- wat fossielen niet vertellen: wat ze dachten, geloofden of zeiden
5. Mens of mensachtige?
- mensachtige: loopt rechtop
- mens: loopt rechtop + voldoende hersenen + maakt werktuigen
- dichtste familie: chimpansee en bonobo
6. Onze voorouders (in volgorde!)
- Australopithecus: 'zuidelijke aap', 3,7 – 3 miljoen jaar geleden
- Homo erectus: 'rechtopstaande mens', vanaf 1,9 miljoen jaar geleden. Grotere hersenen, gebruikt vuur.
- Neanderthaler: uitgestorven, tot 40 000 jaar geleden
- Homo sapiens: 'wetende mens', vanaf 315 000 jaar geleden tot nu
Wat verandert er? → groter, meer hersenen, hoger voorhoofd, rond schedeldak, minder haar
7. Verspreiding
- de mens ontstond in Afrika
- daarna eerst naar Azië, Amerika als laatste
- waarom? op zoek naar voedsel